KRİZ: NASIL ALGI(LATI)LIYORUZ, NİÇİN ENGELLEYEMİYORUZ!

Almanak 2008Geçen yıl ABD’de gayrimenkul ipotek piyasasında başlayan ve kısa sürede reel sektöre ve diğer ülke ekonomilerine sıçrayan, asrımızın en büyük krizi, ilgili çevreleri 1929 Krizi sonrası önlemlerinin tam tersi yönünde önlem almaya ve gelişmiş kapitalist ülkeleri krize karşı tam bir işbirliği içinde davranmaya itmiş bulunmaktadır. 1890 ve 1929 krizlerinden sonra üçüncü derin küresel kriz olarak gelişen 2008 krizi, kriz sonrası önlemler konusunda ilgililerin deneyimlerinin bir dereceye kadar artmış olduğunu göstermiş olmakla beraber, krizlerin dinamiklerinin açıklanması ve olası krizlere karşı gerekli önlemlerin alınması konularında tarihten ve sistemin işleyişinden gerekli derslerin alınmamış olduğunu da ortaya koymuştur. Aşağıda tartışacağım üzere, başat iktisat ekolünün kriz konusunda çok çeşitli anlatım denemelerine girdiği, ancak hemen tüm çalışmalarda, maalesef, sistemin genetik yapısı gündem dışı tutularak, bazen hükümetlerin hataları, bazen bireysel davranış bozuklukları ya da benzeri şokların krizlerin nedeni olarak ileri sürüldüğü görülmektedir. Oysa, 1929 Krizi’nden beri uzun bir dönem geçmiş ve sermaye olgunlaşma sürecinde olağanüstü boyutlara ulaşılmış ve bu durumun ortaya koyduğu sonuçların net olarak görülmüş olmasına rağmen, hâlâ kriz oluşumunu sistemin devinim kuralları dışında tutma ve olgular arasında nedensellik ilişkisi kurmama çabaları başat iktisat ekolünün hakim yaklaşımı olmakta ve, maalesef, bu yaklaşım söz konusu ekolü bilimsel olmaktan uzaklaştırmaktadır. Aşağıda, önce krizin mekanik oluşum ve gelişimini görüntüsel olarak açıklayıp, izleyen bölümlerde bu görüntüyü yansıtırcasına krizin yüzeysel anlatımını veren başat iktisat ekolünün totolojik yaklaşımını verip, daha sonra da, krizlerin, özellikle de son krizin öğrettiklerine değindikten sonra, bu ekolün bilimsellik ölçütü üzerine bazı düşüncelerimi paylaşarak yazıyı sonlandırmak istiyorum. Yazıda amacım, içinden geçtiğimiz son küresel krizi ele alış ve anlatış (maalesef, çözümleme değil!) yöntemi üzerinden başat iktisat ekolünün ideolojik boyutunu sergilemek olduğundan, Marksist kriz teorisini kapsam dışı tutacağım.

Almanak Bilgiler

  • Yazar: İzzettin Önder
  • Yıl: 2008
Ara...

AYRINTILI ARAMA

  • Etiketler
  • Kategori
  • Yazar
  • Yıl

Üye Giriş