SERMAYE BİRİKİMİ: OSMANLI İMPARATORLUĞU’NDAN CUMHURİYET’E GEÇİŞ SÜRECİNİ ANLAMADA BİR ANAHTAR

Almanak 12 13kapakTürkiye’nin kapitalist gelişme sürecinin bütünsel olarak anlaşılması çabası, bir yandan söz konusu sürecin işlemesini sağlayan ilişkilerin doğru kavramsallaştırılmasını diğer yandan da süreklilik ve kopuşların izlenmesini zorunlu kılmaktadır. Türkiye’nin kapitalist gelişme sürecinin nüvelerinin ortaya çıktığı dönemi ifade eden Osmanlı’nın çözülüş sürecinin analiz edilmesi de bu noktada önem kazanmaktadır. Bununla birlikte, İmparatorluğun sosyal yapısının ve çözülüş sürecinin analizinde kullanılan kavramlar ya da teorik çerçeve, yalnızca bu dönemi anlamanın anahtarını oluşturmamakta, başta Cumhuriyet süreci olmak üzere çözülüş sonrası ortaya çıkan birçok gelişmenin analiz edilmesinin yapı taşlarını döşemektedir. Bir diğer ifade ile sürecin başında kullanılan kavramlar, ileriki aşamalarda yaşanan gelişmeleri tanımlamak için geliştirilen teorik çerçeve üzerinde de belirleyici olmaktadır.

Bu çalışmada, Türkiye’nin kapitalist gelişme sürecine dair günümüzde süregiden tartışmaların asli zeminini ve kavramsal çerçevesini oluşturdukları düşünülen yaklaşımlar karşılaştırmalı bir biçimde değerlendirilecek ve nihayetinde bugünkü tartışmalara da alternatif bir çerçeve sunulacaktır. Bu yaklaşımlardan ilki, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecini Bağımlılık Kuramı’nın etkisi altında ve

‘işbirlikçi gayrı müslim ticaret sermayesine karşı ‘milliyetçi-asker-ilerici’ güçlerin verdiği ‘emperyalist’ mücadelenin kazandığı bir zafer olarak yorumlayan yaklaşımlardır. İkinci yaklaşım ise, süreci daha çok Max Weber’den, Karl Polanyi’den ve Immanuel Wallerstein’den ödünç alınan kavramlarla açıklayan ve bu yolla, güncel tartışmalarda oldukça önemli bir yer işgal eden merkez-çevre analizlerinin zeminini hazırlayan yaklaşımlardır.

Almanak Bilgiler

  • Yazar: Tolga Tören
  • Yıl: 2012, 2013
Ara...

AYRINTILI ARAMA

  • Etiketler
  • Kategori
  • Yazar
  • Yıl

Üye Giriş